Eğitim kavramı 19.yy. filozofu ve eğitim kuramcısı John Dewey tarafından “hayatın ta kendisi olarak” tanımlanmaktadır. Dewey, eğitimi hayata hazırlık için gerekli tüm eylemler olarak niteler ve bu eylemleri gerçekleştirebilmesi için insanın isteğinin önemine vurgu yapar. Bu görüşlerini yansıtan kendi oğluyla yaşadığı bir anısında; bir gün Dewey ve küçük oğlu çamurlu suyun içinde yürüyordu. Dewey’nin yüzünde ne yapacağını bilmemenin acizliği okunuyordu. Onun bu halini gören arkadaşı “Çocuğu sudan çıkar John, yoksa üşütecek” dedi. Bunun üzerine “Biliyorum biliyorum” dedi Dewey “Ama onu bu çamurlu sudan benim çıkarmamın bir faydası olmayacak”. “Onun bu çamurlu sudan çıkmayı arzu etmesi için ne yapmam gerektiğini düşünüyorum.
Dewey’in bu paradigması aslında, eğitime dair düşünceleri olan filozofların, bilim insanlarının tarihten bugüne kadar yaptıkları tanımlamaların tümünü kapsayıcı niteliktedir. Eğitimi, Rousseau, insan yapma sanatı, Mandela dünyayı değiştirebilecek güç, Platon güzellikleri sevmeyi öğretmek, Farabi bireyin mutluluğu ve topluma faydalı olabilmek, Durkheim sosyalleşme, Kant, insanın yaradılışından gelen gizligizil yeteneklerini keşfetmek, Mill insanın olgunlaşmak için kendisinin ve diğer insanların onun için yaptığı eylemler olarak ifade etmiştir. İşte tüm bu tanımlar birer enstrümandır aslında, orkestramızın ahengini o enstrümanların her birini çalmak için duyduğumuz istekle, hevesle arzularımızla yakalarız ve ortaya koyduğumuz eser ise tamamen bizim var ettiğimiz kendi senfonimiz yani biricik yaşantımızdır.
Eğitimin temelleri ailede atılır ve okulda devam eder. Okul öğrencileri hayata hazırlayan en önemli yapılardan biridir. Bu sürecin nitelikli hale gelmesi ilerleyen bölümlerde de bahsedileceği üzere aile katılımı, iş birliği ve iki ortamın tutarlı yaklaşımlar sergilemesi ile sağlanır. Öğretim faaliyetlerinin tüm unsurları öğretim programları, okul içi ve okul dışı etkinlikler, bunun gibi tüm öğrenme uygulamaları ancak öğrencilerde, iz bırakarak davranışa sebep olduğunda ya da davranış değişikliği yarattığında eğitim öğretim faaliyetlerine dönüşür. Eğitim sürece yayılmış gelişimin çeşitli parametrelerle periyodik olarak ele alındığı içinde geri bildirimlerin, ölçme-değerlendirmelerin, denetim ve gözlemin yer aldığı bir zaman dilimidir. Bu süreçte birey kendi deneyimlerinin filtresinden geçirerek ve önceki öğrenmeleriyle yeni bilgileri ilişkilendirerek öğrenmeyi anlamlı hale getirir ve davranış değişikliği gözlenmeye başlar. Bu sürecin sonunda ulaşılan amaç yani sonuç ise öğretim faaliyetleri yoluyla elde edilen kazanım olan öğrenmedir. Bu döngünün içinde yer alan insanlar, öğrencinin sosyal ilişkide olduğu ve duygusal bağ kurduğu yakın çevresidir. Süreç içindeki başrol oyuncularını öğrenci, öğrencinin arkadaşları, ailesinin yanında okul örgütünün en önemli öğelerindenögelerinden biri olan okulun sahip olduğu insan kaynağı oluşturur. Okul yöneticilerinin, öğretmenlerin ve diğer çalışanların olumlu tutumu ve yaklaşımları, öğretmenlerin formasyon yetkinliği, akademik donanımı ve örnek yetişkin özellikleri ile yoğrulduğunda gerçekten eğitimin layıkıylalayığıyla gerçekleştiğinden bahsedilebilir.
Eğitim bir sanattır, bu sanatı icra edenler ise değerli meslektaşlarım öğretmenlerdir. Onlar öylesine kıymetlidirler ki bireyin yaşantısındaki tüm seçimlerine, akademik gelişimine, kariyer yolculuğuna fark etmeden hatırı sayılır bir etki bırakırlar. Jonh Locke’un tabula rosa boş levha önermesiyle emanet edilir bizlere işte ondan özgün bir tablo yaratmak da şefkatle, merhametle, kucaklayarak ve çok ama çok severek vuracağımız fırça darbeleri ile mümkündür. Bunlar dışında kalanlar ufak telaşlardır ve teknik meselelerdir, kolayca da halledilir, asıl mesele öğrencilerin gözlerindeki ışıltıya ilham olmaktan geçer, bana göre işte öğretmenliği kutsal yapan tam da burasıdır.
